Türkiye’nin ilk RMB Takas Bankası — ICBC Turkey tarafından işletilen banka — 17 Kasım Pazartesi günü İstanbul’da resmi olarak faaliyete geçti. Bu adım, Çin-Türkiye finansal iş birliğinde yeni bir dönüm noktasını temsil ederken, iki ülke arasındaki ticaret ve yatırımda yerel para birimlerinin kullanımını teşvik ediyor.
Çinli ve Türk finans kuruluşlarından, kamu kurumlarından ve iş çevrelerinden yaklaşık 400 temsilci açılış törenine katıldı. Bu lansman, Çin’in merkez bankası olan Çin Halk Bankası’nın ICBC Turkey’i Türkiye’nin RMB takas bankası olarak yetkilendirme kararını izliyor. Daha önce Haziran ayında iki ülkenin merkez bankaları, 35 milyar yuan (yaklaşık 4,9 milyar ABD doları) değerinde ikili para takası anlaşmasını yenilemişti.
Çin Halk Bankası Başkan Yardımcısı Tao Ling, video mesajında, RMB’nin daha geniş kullanımının küresel ticaret ve finansman için güvenilir bir seçenek sunduğunu belirtti. Çin’in finansal piyasalarını piyasa odaklı, hukuk temelli ve uluslararası bir yaklaşımla açmaya devam edeceğini; politika şeffaflığını, istikrarını ve öngörülebilirliğini artıracağını vurguladı.
ICBC Yönetim Kurulu Başkanı Liao Lin, bankanın Çin ve Türkiye arasında RMB kullanımını kolaylaştıracak bir “yüksek hızlı koridor” oluşturmayı hedeflediğini söyledi. RMB’nin yurt dışı kullanımını genişletme, tüm ana iş alanlarında güvenli ve verimli hizmetler sunma ve Türk bankaları, kamu kurumları ve Çinli finans kuruluşlarıyla iş birliğini derinleştirme sözü verdi.
Çin’in Türkiye Büyükelçisi Jiang Xuebin, takas bankasının kurulmasını ikili finansal iş birliğinde bir “kilometre taşı” olarak nitelendirdi. Bunun, yerel ödemelerde, finansmanda ve ticarette RMB kullanımını kolaylaştıracağını ve iki ülkedeki işletmelere somut faydalar sağlayacağını ifade etti.
Son yıllarda Çin-Türkiye iş birliği istikrarlı bir ivme sürdürdü. İkili ticaret hızla artarak 2024’te 42,9 milyar ABD dolarına ulaştı; Çin’in Türkiye’deki doğrudan yatırım stoku ise 3,2 milyar dolar seviyesinde. Türk istatistiklerine göre Çin, bu yılın ilk üç çeyreğinde Türkiye’nin en büyük ticaret ortaklarından biri haline geldi ve yıl sonu ticaret hacminin yeni bir rekor kırması bekleniyor.
Türkiye tarafında, Hazine ve Maliye Bakan Yardımcısı Osman Çelik, bu girişimin yalnızca bir finansal iş birliği adımı değil, aynı zamanda iki ülke arasındaki uzun süreli ilişkide “yeni bir sayfa” olduğunu söyledi. RMB takas bankasının ticaret risklerini ve işlem maliyetlerini azaltacağını, ticaret, yatırım ve uzun vadeli finansman alanlarında fırsatlar yaratacağını belirtti.
Çelik ayrıca yeşil teknoloji, sürdürülebilir tarım, finansal inovasyon, dijital ekonomi ve enerji alanlarında artan iş birliğinin önemine değinerek, takas bankasının bu daha geniş hedeflere hizmet edeceğini ifade etti.
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Başkanı Fatih Karahan, bu lansmanı “stratejik açıdan önemli” olarak nitelendirerek, uluslararası ticarette yerel para birimlerinin kullanılmasının döviz kuru risklerini azaltacağını, fiyatlama öngörülebilirliğini artıracağını ve ülkeler arasındaki finansal entegrasyonu güçlendireceğini söyledi.
Karahan, Türk şirketlerinin mevcut swap anlaşması kapsamında ticaret için halihazırda RMB’ye erişim sağladığını; ICBC Turkey’in RMB takas bankası olarak faaliyet göstermesiyle birlikte Türkiye’de RMB finansmanı ve ödeme kanallarına erişimin daha da iyileşeceğini belirtti.
Takas bankasının açılışıyla eş zamanlı olarak ICBC ve UnionPay, Türkiye’nin ilk UnionPay çoklu para birimli banka kartı ve çift para birimli kredi kartını tanıttı. Bu adım, sınır ötesi ödemeler ve perakende finansal hizmetler için araçları genişletiyor.