Öğrencilerin vazgeçilmez bir parçası olan okul çantaları, yanlış kullanım ve aşırı yüklenme nedeniyle çocukların sırt sağlığını ciddi oranda etkileyebiliyor.
Büyüme çağındaki çocukların kemik, kas ve eklem yapılarının gelişim aşamasında olması da riskleri artırıyor.
Batıgöz Balçova Cerrahi Tıp Merkezi Ortopedi ve Travmatoloji Uzmanı Op. Dr. Mehmet Akaçin, “Çocukların büyüme çağında omurgalarına binen fazla yük, ilerleyen yıllarda kalıcı duruş bozukluklarına yol açabilir” diyerek ebeveynlere uyarılarda bulunuyor.
Çanta Ağırlığı Çocuğun Kilosunun %15’ini Geçmemeli
Araştırmalar, okul çantasının ağırlığının çocuğun vücut ağırlığının %10–15’ini aşmaması gerektiğini ortaya koyuyor. Örneğin 30 kilo ağırlığında bir çocuğun çantası 3–4 kiloyu geçmemelidir. Ağır çantalar, omurga üzerine fazladan baskı yaparak çocuklarda omuz, sırt ve bel ağrısına yol açar. Bu durum kısa vadede yorgunluk ve isteksizlik, uzun vadede ise kamburluk ve omurga eğrilikleri ile sonuçlanabilir.
Op. Dr. Mehmet Akaçin, “Gereğinden fazla ağır çantalar çocuklarda kasların zorlanmasına, omuzlarda asimetriye ve bel bölgesinde sürekli ağrıya neden olabilir.”
Yanlış Taşıma Alışkanlıkları da Omurgayı Zorlayabilir
Çantanın tek omuzda taşınması, askıların gevşek bırakılması ya da çantanın bel yerine sırta baskı yapacak şekilde oturmaması çocuklarda sık rastlanan yanlış kullanım alışkanlıklarıdır. Bu durum vücudun dengesini bozarak omuzlardan birinin düşük görünmesine ve kalça hizasında kaymalara yol açabilir. Uzun süre devam eden aşırı yüklenme çocuklarda kalıcı duruş bozukluklarına sebep olabilir.
Op. Dr. Mehmet Akaçin, “Çocuğun çantayı mutlaka iki omuzda, omuz askıları sıkı ve eşit şekilde ayarlanmış olarak taşıması gerekiyor. Aksi takdirde omurga dengesiz yüklenir ve bu da ileri yaşlarda ciddi ortopedik sorunlara zemin hazırlayabilir” diyor.
Doğru Çanta Seçimine Dikkat Edilmeli
Çantanın şekli ve yapısı da en az içindeki ağırlık kadar önemli. Ortopedik sırt destekli, geniş ve yumuşak askılı, belden destek alan çantalar çocukların omurgasını korur.
Çantanın bölmeleri eşya yükünü dengeli dağıtır, bu da omurgaya binen baskıyı azaltır. Çantanın çocuğun sırt uzunluğuna uygun olması gerekir; çok büyük çantalar hem yanlış duruşa neden olur hem de gereksiz yük taşımaya yol açar.
Ebeveynler Çantayı Her Gün Kontrol Etmeli
Çocuğun her gün yanında taşıdığı defter, kitap ve kişisel eşyaların büyük bir kısmı aslında gerekli olmayabilir. Ebeveynlerin çantayı düzenli kontrol etmesi, ağır eşyaların çıkarılması ve yalnızca o gün için gerekli malzemelerin taşınmasına özen göstermesi gerekebilir. Düzenli kontrol edilmeyen çantalar farkında olmadan 6–7 kiloyu bulabiliyor.
Belirtiler İhmal Edilmemeli
Çocuğun sırt ve bel ağrısından şikayet etmesi, çanta taşırken sürekli öne eğilmesi, omuzlarının eşit olmaması ya da sık sık yorgun hissetmesi durumunda vakit kaybetmeden bir ortopedi uzmanına başvurulması gerekir. Erken fark edilen duruş bozuklukları egzersiz ve basit önlemlerle düzeltilebilir iken ileri yaşlarda cerrahi tedavi gerektirebilir.
Op. Dr. Mehmet Akaçin, “Çocuklarımızın sağlıklı bir gelecek için sağlam bir omurgaya sahip olmaları önemlidir. Ağır çantalar, yanlış seçimler ve yanlış taşıma alışkanlıkları gelecekte büyük sorunlara yol açabilir. Erken önlem almak, çocukların sağlıklı büyümesinin en önemli adımıdır” sözleriyle ailelere uyarıda bulunuyor.